ابو الفضل مير محمدى زرندى
134
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
نوشتن داشتند « 1 » و بعدها تعداد آنها فزونى يافت و قابل ملاحظه شد و شايد در اثر تشويق پيغمبر اسلام بوده كه مستمرا ترويج مىنمودند و انشاء اللّه متعرض خواهيم شد . در سابق نيز تحت عنوان نويسندگان پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) ذكر كرديم كه عدد نويسندگان آن حضرت - چه نويسنده وحى و چه غير آن - بنابر نقل سيره حلبيه 26 كاتب بوده و از سيره عراقى 42 نفر و از ابو عبد اللّه زنجانى 43 نفر نقل شده است . ولى نويسندگان وحى فقط 6 نفر بودهاند . پيغمبر امّى در اينكه پيغمبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله ) در مدت عمرش چيزى ننوشته ، حرفى نيست و براى آن حضرت نويسندگانى بوده كه احتياج آن حضرت را بر طرف مىكردند ولى از بعضى محدثين نقل شده كه آن حضرت در صلح حديبيه كه با سهل بن عمرو برقرار كردند كلمه « رسول اللّه » را از صلحنامه محو نمودند و به جاى آن « ابن عبد اللّه » نوشتند ولى در نقل ديگر آمده كه آن حضرت به على ( عليه السلام ) امر كرد تا ايشان بنويسند و دست آن حضرت را بالاى عبارتى كه مىخواستند محو كنند بگذارد بنابر اين ، نقل اول با دوم معارض بوده و مورد اعتماد نيست . شيخ مفيد ( ره ) مىنويسد : پيغمبر اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) على ( عليه السلام ) را امر كرد كه در اول صلحنامه « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » بنويسد پس سهل بن عمرو اعتراض كرد كه اين ورقه بين ما و تو است پس چيزى كه در بين ما مرسوم است بنويس ، و بنويس « باسمك اللّهمّ » پس به على ( عليه السلام ) دستور داد تا آن را محو كند . على ( عليه السلام ) عرض كرد هر گاه ، اطاعت شما نبود دوست نداشتم اين جمله را محو كنم سپس محو كرد و نوشت « باسمك اللّهمّ » و بعدا رسول اكرم دستور داد تا بنويسد : اين چيزى است كه محمد رسول خدا و سهل بن عمرو مورد تراضى و صلح قرار دادند پس دوباره عمرو اعتراض كرد و گفت من اگر به اين جمله راضى شوم به پيغمبرى شما اعتراف كردهام پس آن را محو كن و از بين ببر ، آنگاه پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) به على ( عليه السلام ) فرمود جمله را محو كن
--> ( 1 ) تاريخ القرآن ، زنجانى ، ص 5 .